آرشیو

جدیدترین ها



















  • 0
  • 323

آیا کارآفرین شدن سخت است؟


اردیبهشت 14 1401





تگ ها

کیفیت و بهره وری، مولفه های رشد و بهبود

کیفیت و بهره وری، مولفه های رشد و بهبود

در این مقاله می خواهیم گرایش کیفیت و بهره وری که یکی از شاخه های رشته مهندسی صنایع می باشد را مورد بررسی قرار دهیم و از چیستی این گرایش، چارت واحد های آن، بازار کار، موقعیت های شغلی آن در داخل و خارج کشور، نرم افزارها و ابزار مورد نیاز کار در این حوزه و به طور کلی زمینه های مختلف آن صحبت به میان آوریم. بنابراین مطالعه این مقاله می تواند به شما کمک کند تا علاوه بر شناخت این گرایش، بتوانید با جمع آوری اطلاعات جامع، خودتان را در این حوزه محک بزنید و زمینه علاقه مندی تان را راحت تر بیابید.

 

کیفیت و بهره وری و مدیریت آن ها به چه معناست؟

کیفیت

به معنای کاهش عیب ها و نقص ها به وسیله ایجاد ویژگی هایی در محصول و خدمات می باشد که در سطوح بالای آن منجر به برطرف کردن نیاز مشتری و کسب رضایت او می گردد.

گرایش کیفیت و بهره وری

بهره وری

برای بهره وری می توان تعاریف گوناگونی ارائه کرد؛ در یک بیان و دیدگاه می توان بهره وری را یک معیار و ملاک سنجش و اندازه گیری عملکرد به صورت نسبت خروجی ها به ورودی ها یا همان نسبت میزان ارزش های تولید شده به میزان منابع و ارزش های مصرف شده تعبیر کرد و از بعد دیگر می توان گفت در حقیقت بهره وری حرکت در مسیری است که با به کارگیری تکنیک ها و روش های جدید، راه بهتر شدن امروز خود نسبت به دیروزمان را هموار می کنیم تا در جهت بهبود و پیشرفت های بیشتر گام برداریم.

کیفیت و بهره وری

پس متوجه می شویم که قرارگرفتن این دو مولفه در کنار هم نشان دهنده آن است که بهبود کیفیت منجر به رسیدن به بهره وری بیشتری خواهد شد

مدیریت کیفیت و بهره وری: مدیریت فن و هنر اداره کردن و هدایت کردن است و از طرفی برای رسیدن به هدف مهم سازمانی که ارتقای کیفیت و بهره وری است، نیاز است که از دوباره کاری ها که سبب هدر رفتن منابع و انرژی می شوند، جلوگیری شود. بنابراین ضروری است که در مدیریت کیفیت و بهره وری، گلوگاه ها و بخش هایی که امکان بهبود را دارند، شناسایی شوند و مورد توجه قرار گیرند تا بتوان به وسیله هماهنگ کردن منابع انسانی و مادی به هدف کیفیت سوق پیدا کرد. برای مدیریت کیفیت و بهره وری از یک رویکرد کاربردی و موثر به نام مدیریت کیفیت جامع (TQM) استفاده می شود. این رویکرد به هدف انعطاف پذیری همه جانبه سازمان و مشارکت داشتن تمامی سطوح آن به کار گرفته می شود و این ویژگی به دلیل سه اصل مهم شامل توجه و عنایت کافی در درک نیازهای مشتریان و پاسخگویی به آن ها، بهبود مستمر فرآیندها، محصولات و یا خدمات به شکل سیستماتیک و مشارکت همه اعضای سازمان است.

نقش مدیران و منابع انسانی یک سازمان در کیفیت و بهره وری

مولفه های بهره وری

بهره وری را می توان با توجه به اهمیت بازدهی فعالیت و میزان سهم و نقش اقدامات در جهت رسیدن به هدف ترسیم شده از دو جنبه بررسی کرد؛ این دو جنبه طبق تعاریف استانداردهای مدیریت کیفیت، مفاهیم اثربخشی و کارایی می باشند. در حقیقت اثربخشی معیاری است که نشان می دهد چه میزان از نتایج برنامه ریزی شده تحقق یافته است و مفهوم کارایی به رابطه میان منابع به کار گرفته شده و نتایج حاصل اشاره دارد. بنابراین بهره وری تحقق اثربخشی و کارایی تعریف می شود.

ارتباط کیفیت و بهره وری با 6 سیگما

وقتی متدولوژی 6 سیگما را مطرح می کنیم، در حقیقت بر این باور تاکید می کنیم که برخلاف این تصور باطل که روش های بهبود کیفیت، افزایش هزینه برای رسیدن به این هدف را در بردارد، بالا رفتن سطح کیفیت به کاهش هزینه ها و سرعت بخشیدن به تولید کمک شایانی می کند. بنابراین این پارادایم گفته شده در متدولوژی 6 سیگما به صورت یک تغییر الگوی ذهنی درآمده و مدیران را به سمت افزایش سرعت و کاهش هزینه های تولید سوق می دهد که اثرات بیشتر شدن میزان کیفیت می باشند.

بازار کار و موقعیت های شغلی حوزه کیفیت و بهره وری

برای اینکه بخواهیم به موقعیت های به کارگیری این حوزه اشاره کنیم ابتدا بهتر است با یک دید کلی از سطوح بهره وری آشنا شویم که به شرح زیر می باشد

بهره وری در سطح فردی

بهره وری در این سطح به معنای به کارگیری حقیقی استعدادها و توانایی های فردی در زندگی می باشد. به عبارتی اگر پیرو رشد، یادگیری و بهبود فردی نیروی انسانی و کارکنان در هر سازمان باشیم با یک تیر چند نشان زده ایم؛ نه تنها به بهبود بهره وری و افزایش کیفیت زندگی هر فرد کمک کرده ایم بلکه به دنبال آن، راه را برای ارتقاء بهره وری هر چه بیشتر سازمان نیز هموار ساخته ایم.

بهره وری در سطح سازمانی

در سازمان ها وقتی تلاش شود قیمت تمام شده محصولات یا خدمات با افزایش کیفیت کاهش یابد، از منابع در دسترس به طور موثر و کارآمد استفاده شود تا هم رضایت مشتری جلب گردد و هم فضای کار سبب افزایش انگیزه کارکنان شود، درنهایت همه این ها به رشد و بهره وری سازمان منجر خواهد شد

بهره وری در سطح ملی و جهانی

افزایش بهره وری نیروی انسانی سبب بالارفتن سطح رفاه و زندگی در آن کشور می شود و در کنار این عامل، استفاده بهینه از منابع انسانی و فیزیکی به توسعه اقتصادی یک کشور کمک می کند. در نتیجه همانطور که کشورهایی از قبیل آلمان، چین و ژاپن به وضوح نشان می دهند، بهره وری در سطح کشوری نیز بسیار حائز اهمیت می باشد و می تواند باعث شکوفایی یک منطقه در سطح بین المللی شود.

اکنون که به طور کلی با سطوح کاربردی این گرایش آشنا شدیم، به نمونه هایی از موقعیت های شغلی مختلف در ایران و نیز کشورهای خارجی می پردازیم:

  1. مدیریت واحد های صنعتی
  2. تحقیق و بررسی در زمینه روش های ارتقاء و بهبود کیفیت
  3. تجزیه و تحلیل نقص ها و مشکلات صنایع و مراکز خدماتی و تلاش برای یافتن راه هایی جهت بهبود آن ها
  4. تحصیل در گرایش کیفیت و بهره وری در ایران و خارج از کشور

کیفیت و بهره وری

جهت آشنایی بیشتر با بازار کار رشته مهندسی صنایع و مقایسه آن با سایر رشته ها پیشنهاد می کنیم مقاله « بازار کار رشته های مهندسی براساس اولویت انها» را مطالعه کنید. 

تحصیل در گرایش کیفیت و بهره وری در ایران و خارج از کشور

لیست برخی از دانشگاه های ایران که امکان تحصیل در دوره روزانه گرایش کیفیت و بهره وری را دارند:

  • دانشگاه تربیت مدرس
  • دانشگاه خوارزمی
  • دانشگاه صنعتی امیرکبیر
  • دانشگاه صنعتی شریف
  • دانشگاه صنعتی مالک اشتر
  • دانشگاه علم و صنعت
  • دانشگاه یزد

لیست برخی از دانشگاه های برتر در کشورهای خارجی که امکان تحصیل در این گرایش و حوزه را دارند:

  • دانشگاه میشیگان
  • دانشگاه پوردو
  • دانشگاه نورث وسترن
  • دانشگاه کرنل
  • دانشگاه پنسیلوانیا استیت

واحد های درسی و ابزار مورد نیاز گرایش کیفیت و بهره وری در مقطع ارشد

بسیاری از دروس این گرایش در گذشته به شکل جداگانه در دانشگاه های کشور ارائه و تدریس میشد اما به دلیل اینکه پرورش متخصصان و کارشناسانی در حوزه مدیریت و کنترل کیفیت ضرورت و اهمیت قابل توجهی پیدا کرد، کمیته مهندسی صنایع وزارت علوم گرایش کیفیت و بهره وری را در سال 95 جزو گرایش های ارشد رشته مهندسی صنایع اعلام کرد.

برخی از دروسی که در این گرایش ارائه می شوند به شرح زیر می باشد:

  • طراحی آزمایش ها
  • تحلیل آماری چند متغیره
  • کنترل کیفیت آماری پیشرفته
  • مدیریت کیفیت جامع
  • مهندسی مجدد فرآیندها

خوب است افرادی که در این گرایش تحصیل می کنند، در کنار آموزش در محیط آکادمیک دانشگاه نرم افزارهایی مانند Minitab و Design Expert را فرا بگیرند و تمرین کنند و همچنین سعی کنند دانش تخصصی و آموزش های کاربردی که توسط متخصصان و افراد سرشناس و حرفه ای این گرایش در خارج از فضای درسی دانشگاه ارائه می شود را دنبال کنند.

نرم افزارهای حوزه کیفیت

مهارت های مورد نیاز

همانطور که پیش تر بررسی کردیم کیفیت و بهره وری فاکتورهای مهمی هستند که به سازمان ها و مراکز صنعتی کمک می کنند تا فضای پویاتری را داشته باشند. به همین جهت موسسه پارس پژوهان دوره  تربیت کارشناس کنترل کیفیت (QC MAN)  را تدارک دیده است تا علاقه مندان به این گرایش و حوزه را از آموزش های مفید و کاربردی بهره مند سازد. همچنین برای یادگیری نرم افزار Minitab که یکی از ابزارهای کمک کننده در کنار فراگیری دانش این حوزه می باشد، می توانید به دوره آموزشی نرم افزار Minitab که گروه آموزشی پارس پژوهان برگزار می کند اما همان طور که اطلاع دارید نرم افزار مینی تب یک رقیب جدی هم دارد به نام SPSS که علاوه بر دوستان رشته مهندسی صنایع، رشته های آمار و علوم و اجتماعی هم بسیار طرفدار دارد. اما طور کیفیت ابزارها و تکنیک های مختلفی دارد که ما در گروه آموزشی پارس پژوهان دوتا از کاربردی ترین و مهم ترین آنها را برگزار میکنیم که عبارتند از دوره طراحی آزمایش ها (DOE) و دوره مهندسی ارزش و در نهایت اگر به دنبال بهبود در سازمان خود و جلوگیری از خطاها هستید پیشنهاد ما دوره جامع تربیت مدیر تضمین کیفیت می باشد که به صورت کاملا پروژه محور ارائه میشود. اما مگر می شود اسم تضمین کیفیت بیاد و نامی از استاندارد ISO 9001 و ممیزی ایزو 9001 نبرد. که دوره ایزو 9001 پیش نیاز دوره ممیزی است.

جمع بندی


اگر شما هم علاقه مند به گرایش کیفیت و بهره وری در مهندسی صنایع هستید پیشنهاد من این است که حتما قبل از ورود به آن مقاله  کدام تیپ شخصیتی مناسب یک مهندس صنایع است را مطالعه در تست شخصیت شناسی MBTI شرکت کنید اگر مناسب شما بود وارد شوید.   

نویسنده: فاطمه آذریان، دانشجوی ترم دوم کارشناسی مهندسی صنایع دانشگاه خوارزمی

اشتراک گذاری

نظرات (0)

  نظرات

هیچ نظری ثبت نشده است.